بررسی وضعیت معیشتی خانوارهای شهری و روستایی استان آذربایجان غربی و مقایسه آن با کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دنشگاه آزاد اسلامی واحد سلماس

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج

چکیده

این مقاله به بررسی رفتار مصرف کنندگان مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی و کل کشور  با استفاده از تابع تقاضای سیستمی حداقل معیشت با استفاده از رگرسیون به ظاهر نامرتبط جهت تخمین معادلات و بدست آوردن میزان حداقل معیشت  می‌پردازد نتایج این مقاله نشان می‌دهد که بیشترین میل نهایی به مخارج فرا معیشتی در مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی و مناطق روستایی کشور مربوط به گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیاتو در مناطق شهری کشور مربوط به گروه سایر  می‌باشد. همچنین مجموع حداقل معاش برای مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی به ترتیب بیشتر از  مناطق شهری  و روستایی کشور می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


1. مقدمه

برآورد توابع تقاضا و شناخت عوامل مهمی چون درآمد و قیمت‌های نسبی در چارچوب کشش‌های مختلف درآمدی و قیمتی در ترجیحات و پیش بینی‌های رفتار مصرف کنندگان نقش بسزایی دارد. همچنین آگاهی از عوامل موثر بر تقاضای کالاها و خدمات از جمله فاکتورهای مهم در تصمیم گیری بنگاههای تولیدی و دستیابی به حداکثر سود می‌باشد، همچنین برنامه ریزان و سیاستگذاران می‌توانند با شناسایی کالاها از نوع لوکس و ضروری در انتخاب نظام یارانه ای بهینه گام بردارند.

از نظر تاریخی، اقتصاددانان به منظور توضیح رفتار مصرف کننده و تقاضا از نظریه مطلوبیت به نظریه رجحان روی آورده‌اند که به جای بکارگیری تئوری مطلوبیت، فقط منحنی‌های بی تفاوتی را در تحلیل نیاز دارند.

در بررسی تئوری رفتار مصرف کننده اصل موضوع عقلانیت مبنا و اساس بوده و با وجود محدود بودن درآمد، مصرف کننده سعی در حداکثر کردن رضایت خویش از تخصیص بودجه میان مجموعه کالاها و خدمات مختلف می‌باشد که این رضایت خاطر بدست آمده را مطلوبیت می‌نامند. جهت سازگاری و قاعده مندی بایستی فروض مقایسه پذیری، انعکاس پذیری و انتقال پذیری در رفتار مصرف کننده برقرار باشد.

بطور کلی سه روش عمده برای استخراج تابع تقاضا وجود دارند که عبارتند از: به حداکثر رسانیدن مطلوبیت مصرف کننده با توجه به محدودیت بودجه( تابع تقاضای معمولی). از طریق تابع مطلوبیت غیر مستقیم و اتحاد روی از تابع مخارج مصرف کننده(تابع تقاضای معمولی).از طریق تابع مطلوبیت غیر مستقیم و لم شفارد(تابع تقاضای جبرانی)

لازم به ذکر است که از طریق تابع مطلوبیت مستقیم می‌توان تابع تقاضای معکوس را استخراج کرد که این امر با استفاده از اتحاد‌هاتلینگ – ولد[1] صورت می‌گیرد[2].

هدف از انجام این پژوهش بررسی مخارج مصرفی خانوارهای شهری و روستایی در استان آدربایجان غربی و مقایسه آنها با کشور در دوره زمانی 1386-1369 و مقایسه میل نهایی به مخارج فرا معیشتی در هر کدام از این چهار سطح، می‌باشد. که برای این کار از تابع مطلوبیت منسوب به استون – گری استفاده شده است. آنچه را که می‌توان به عنوان سوال اصلی این مقاله مطرح کرد این است که مخارج مصرفی خانوارهای شهری و روستایی استان آذربایجان غربی در گروههای مختلف به چه صورتی می‌باشند؟

2. پیشینه موضوع

پایه‌های اولیه سیستم تقاضا توسط لسر[3]در سال 1946 شکل گرفت، استون[4](1945) برای اولین بار تقاضای کالاها را به صورت سیستمی با استفاده از سیستمLES مدلHLES را پیشنهاد کرد. پارکز[5] با متغیر در نظر گرفتن iβها (سهم نهایی مخارج)به کامل تر شدن مدل HLES کمک نمود و مدلGLES را ارایه داد. گامالتسوس[6](1979) بدنبال سیستم مخارج خطی کاملتر، با به کارگیری شکل معادلات کاب– داگلاس با بازدهی ثابت نسبت به مقیاس و تعمیم آن به حالت کشش جانشینی ثابت(CES)، تابع مطلوبیت جدیدی را معرفی نمود. لاچ[7] با در نظر گرفتن پس انداز در رفتار مصرفی خانوار‌ها و استفاده از متغیر درآمد، سیستم مخارج خطی گسترش یافته را بدست آورد(ELES) و به دنبال آن‌هاتاکر[8](1960) مدل سیستم لگاریتمی جمعی(LAS) را ارایه نمود.

اما تمام سیستمهای ارایه شده، بدلیل پیروی از شکل تبعی خاص، همواره مورد انتقاد قرار می‌گرفتند تا اینکه تایل[9](1965) و بارتن[10](1966)اولین بار سیستمی را ارایه کردند که بدون شکل تبعی خاصی تابع تقاضا را برآورد می‌نمود( تابع تقاضای دیفرانسیلی). بعد از مقاله دیورت[11](1971) تلاشهایی برای طراحی شکلهای تبعی انعطاف پذیر صورت گرفت و سعی بریافتن توابع مطلوبیت مستقیم و غیر مستقیمی بود که انعطاف پذیری بیشتری داشته باشد تا اینکه جورگنسن، کریستین و لو (1975) تابع مطلوبیت غیر مستقیم ترانسلوگ را پیشنهاد کردند.همچنین آلمو و همکارن[12](2004)، با رویکرد سیستمی و با استفاده از تابع تقاضای تقریباً ایده ال به برآورد تابع تقاضای گوشت خوراکی در آفریقای جنوبی پرداخته‌اند. در مطالعه دیگری، کارشناسان بانک جهانی به تخمین تابع تقاضای مخارج خطی(LES) برای کشورهای آفریقایی پرداختند و از تابع مطلوبیت استون گری برای این کار کمک گرفتند.

اولین کار جامع صورت گرفته در زمینه تقاضا به صورت سیستمی، را خسروی نژاد(1371) با استفاده از سیستم LES انجام داده است. وی تقاضا را برای چهار گروه بهداشت و درمان، حمل و نقل، ارتباطات، تفریح و تحصیل و سایر برآورد نموده و با استفاده از یک روش دو مرحله ای، ضرایب کشش درآمدی و تقاضا را برآورد کرده است .

قنبری(1372) در رساله دکتری خود در زمینه عرضه و تقاضای گوشت، با استفاده از روش سیستمی به برآورد کشش‌های مختلف درآمدی، تقاضا و عرضه پرداخته است. وی همچنین میزان عرضه و تقاضای گوشت و واردات گوشت و درصد خودکفایی در گوشت را طی برنامه دوم توسعه اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی برآورد نموده است.

فهیمی(1373) با استفاده از اطلاعات بودجه خانوار طی دوره زمانی (1371-1362)به برآورد تابع تقاضای خدمات درمانی پرداخته است. طی این مطالعه، گروه کالایی درمان به چهار زیر گروه ویزیت پزشک، دارو، آزمایشگاه و بیمارستان تفکیک و برای هر گروه، تابع تقاضا برای خانوار شهری و روستایی برآورد شده است. نتایج حاصله از این پژوهش عبارتند از: اولا، هر چه از ضرورت مصرف خدمات درمانیکاسته شده ( کشش درآمدی بالاتر)، تقاضا نسبت به قیمت حساستر می‌شود و همچنین اثر القای بیمه به طور همزمان تشدید می‌شود. ثانیا، برای دارو و ویزیت پزشک، جانشین شایسته ای وجود ندارد. اما در مورد خدمات آزمایشگاهی، فرد می‌تواند دقت تشخیص را قربانی هزینه کمتر معالجه نماید و لذا از کشش بالاتری نسبت به قیمت برخوردار است و در نهایت با افزایش سطح سواد جامعه، تقاضا برای درمان افزایش پیدا می‌کند.

سپه وند(1375) در پژوهش خود تحت عنوان " بررسی الگوی رفتار مصرفی خانوارهای شهری طی سالهای 1371-1350" تابع تقاضا را برای 8 گروه کالای اصلی موجود در بودجه خانوار با استفاده از حداقل مربعات جملات خطا و حداکثر درستنمایی ( به دلیل غیر خطی بودن مدل) برآورد کرده است. مدلهایی را که وی بر اساس آنها تقاضا را برآورد نموده، مدل HLES وELES است که با استفاده از روشهای SUR و FIML ( حدکثر درستنمایی با اطلاعات کامل)، معادلات برآورد شده و نتیجه اینکه، مدل HLES ( با روش برآورد FIML) برآوردهای بهتر و معنی دارتری را داده است.

پناهی(1377) با استفاده از روش سیستمی به تحلیل رفتار مصرفی خانوارهای شهری در ایران پرداخته است و تحلیل خطی پویای سیستم  AIDSرا در سه الگوی غیرمقید، مقید به قید همگنی و مقید به قید همگنی و تقارن برای گروههای سوخت و روشنایی، اثاثه و لوازم خانوار، حمل و نقل و ارتباطات و سایر کالاها برآورد نمود و با استفاده ازGLSو SUR ضرایب و پارامترها را برآورد و کششهای مخارجی، قیمتی و قیمتی متقاطع را محاسبه نموده است.متوسلی و صمدی به مطالعه کاهش فقر، کارایی و نابرابری در ایران با استفاده از الگوی سیستم مخارج خطی پرداختند (متوسلی و صمدی، 1378). نادران و غلامی با استفاده از سیستم LES وی‍ژگی‌های اقتصادی و اجتماعی خانوارهای شهری استان مازندران را بررسی کردند(نادران و غلامی، 1379). شاکر محمدی و همکاران با استفاده از سیستم مخارج خطی به اندازه گیری حداقل معاش در مناطق شهری استان ایلام پرداختند و به این نتیجه رسیدند که حداقل معاش در مناطق شهری استان ایلام در سال 1374 برابر 6460500 ریال بوده و در سال 1383 این این رقم به 27287271 ریال رسیده است (محمدی، سایه میری و گرجی، 1386).

3. روش شناسی تحقیق

برآورد معادلات تقاضا عمدتاً به دو صورت تک معادله ای و سیستمی صورت می‌گیرد. در توابع تقاضای منفرد تابع تقاضا برای کالاها بصورت منفک و با استفاده از تابع مطلوبیت افراد استخراج می‌شود. به تدریج از اواسط دهه 1950 با غنی شدن مبانی تئوریکی توابع تقاضا، مباحث مربوط به معادلات تقاضای سیستمی در ادبیات اقتصادی مطرح شدند و مدلهای مختلفی از سیستم تقاضا ارائه شد. نخستین کار در این زمینه توسط لسر صورت گرفت، پس از آن کلین و روبین و سپس استون در تکمیل این مطالعات سعی نمودند. یکی از کاربردی ترین فرم‌های تابع تقاضای سیستمی،سیستم مخارج خطی [13](LES) می‌باشد.با توجه به آنکه متدولوژی اصلی بکارگرفته شده در این مقاله مبتنی بر سیستم مخارج خطی جهت تعیین حداقل معیشت بوده، بنابراین در ادامه به شرح کامل این روش پرداخته می‌شود.

سیستم مخارج خطی (LES)

پایه‌های اولیه مطالعات تقاضای نهایی کالاها و خدمات، به صورت سیستمی، به وسیله لسر (1941) شکل گرفت. شکاف میان نظریه و کاربردهای تجربی در بررسی رفتار مصرف کننده تا ارائه تابع مطلوبیت کلین- روبین (1948) ادامه داشت. ولی اولین مدل تجربی جامع در این زمینه توسط استون در سال 1954 ارائه شد که این مدل از الگوهای شناخته شده جهت مطالعات تقاضا بوده و به سیستم مخارج خطی معروف شده است. این سیستم از توابع مطلوبیت استون – گری استخراج شده که جمع پذیر بوده و از فرم تبعی خاصی پیروی می‌کند که:

(1)

به شرط آنکه   باشد.

تابع فوق از نوع توابع مطلوبیت CES بوده و شرط  تابع را شبه مقعر می‌سازد.

شکل لگاریتمی تابع مطلوبیت فوق به صورت زیر خواهد بود:

ln U=Bi Ln(qi – γi)                                     (2)

 

با در نظر گرفتن قید بودجه خطی به صورت ∑piqi =M، تابع لاگرانژ به شکل زیر می‌باشد:

L=Bi Ln(qi – γi) + λ(M - piqi)                (3)

 

چنانچه از تابع لاگرانژ فوق نسبت به مقادیر کالاهای مختلف و λ مشتق جزئی گرفته و مساوی صفر قرار داد، می‌توان سیستم معادلات تقاضا را استخراج نمود.

 

 

بطوری که

 

 

 

با توجه به روابط فوق:

(4)                       

که در رابطه اخیر،  حداقل مصرف کالای i ام بوده و  مجموع مخارج لازم برای حداقل معاش[14] است. و میل نهایی به مصرف مازاد درآمد حداقل معاش(میل نهایی به مخارج فرامعیشتی) می‌باشد.

چنانچه طرفین رابطه اخیر را در ضرب کرد، عبارت زیر بدست خواهد آمد که:

(5)                               

به این دستگاه معادلات که بر اساس آن، هزینه هر کالا تابعی از تمام قیمت‌ها و مخارج کل است، سیستم مخارج خطی گفته می‌شود. بنا به فروض تابع مطلوبیت استون – گری مقادیر βi، pi ، qi، M مثبت بوده و کشش درآمدی در مدل LES همواره مثبت می‌باشد. بنابراین سیستم LES نمی‌تواند دارای کشش درآمدی منفی باشد، و قدرت توضیح کالاهای پست را ندارد.

با توجه به اینکه این مقاله بدنبال بررسی گروههای کالاهای اساسی می‌باشد بنابراین عدم قدرت توضیح دهندگی کالاهای پست مشکلی را در این تحقیق ایجاد نمی‌کند، به همین دلیل در ادامه به معرفی داده‌ها و گروههای کالایی پرداخته می‌شود.

4. تصریح مدل

به منظور بررسی وضعیت رفاهی خانوارهای شهری و روستایی استان آدربایجان غربی و کل کشور و نیز برآورد مدل LES، از متوسط مخارج خانوارهای شهری و روستایی و نیز شاخص بهای کالاها و خدمات متناسب با آنها استفاده شده است. شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی شهری از بانک مرکزی و شاخص بهای مناطق روستایی از نشریات مرکزی آمار ایران استخراج شده‌اند. همچنین مخارج مصرفی خانوارهای مناطق شهری و روستایی نیز توسط مرکز آمار ایران برای هشت گروه کالایی با توجه به طبقه بندی سیستم حسابهای ملیSNA انتشار می‌یابد.به دلیل اختصار و افزایش درجه آزادی در تخمین‌های اقتصاد سنجی و هم چنین کوتاه نمودن معادلات تخمینی، گروههای هشت گانه به صورت شش گروه درآمدند که این شش گروه و علائم اختصاری آنها عبارتند از:خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات FO، مسکن و سوختHO، پوشاک و کفش CS، لوازم، اثاثه و خدمات خانوار HI، بهداشت و درمان HD، سایر کالاها و خدمات OTH. که سایر کالاها و خدمات عبارتند از:حمل و نقل و ارتباطات، تفریحات سرگرمی‌ها و خدمات فرهنگی و سایر کالاها و خدمات متفرقه. جهت محاسبه شاخص قیمت گروه سایر از میانگین وزنی استفاده شده است، بطوریکه

                                                             (6)

دوره زمانی مورد بررسی از سال 1369 تا 1386 می‌باشد، و سال پایه مورد استفاده سال 1374 می‌باشد.از آنجائیکه هدف بررسی و مقایسه میزان حداقل مخارج برای گروههای کالایی مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی می‌باشد، بنابراین انتخاب سال پایه صرفاً جهت صحت مقایسه بوده و با توجه به آنکه اطلاعات مربوط به مناطق شهری و روستایی توسط دو نهاد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مرکز آمار ایران منتشر می‌شود، سال پایه مشترک آنها سال 1374 بوده، به همین دلیل در این مطالعه سال پایه 1374 انتخاب شده است.

مدل مورد استفاده در این تحقیق سیستم مخارج خطی(LES) می‌باشد. در تخمین این مدل به دلیل همبستگی بین اجزای اخلال معادلات مخارج، برآوردهای OLS و 2SLS کارایی لازم را برای تخمین بین پارامترهای مدل ندارد، به چنین مجموعه معادلاتی رگرسیونهای به ظاهر غیر مرتبط(SUR) گفته می‌شود[15]. لذا در این جا به منظور برآورد صحیح مدل، روش SUR مورد استفاده واقع شده است .

سیستم مخارج خطی به صورت زیر است:

(7)       

که  بیانگر جزء اختلال می‌باشد که به هنگام تخیمن‌های اقتصاد سنجی به مدل اضافه می‌شود، در برآورد این مدل با توجه به اینکه این سیستم برای شش گروه کالایی نوشته می‌شود اما در عمل و به هنگام برآورد مدل به دلیل همبستگی اجزاء اخلال و در نتیجه صفر شدن دترمینان کواریانس این اجزاء باید یکی از معادلات را از مدل کنار گذاشت و به برآورد سایر معادلات مدل پرداخت و پس از آن پارامترهای معادله حذف شده را از طریق قیود موجود در معادله بدست آورد.

5. نتایج تجربی

نتایج مربوط به برآورد رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی استان آدربایجان غربی در جدول 1 آورده شده است.نتایج نشان می‌دهد که در مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی بیشترین  که همان میل نهایی به مخارج فرا معیشتی می‌باشد، مربوط به گروه "خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات" می‌باشد. به طوریکه مناطق شهری استان آدربایجان غربی پس از برآورد حداقل معاش خود، 29% از مخارج خود را صرف گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات می‌کنند و در مناطق روستایی استان آدربایجان غربی38% از مخارج فرا معیشتی خانوارها، صرف گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات می‌شود.

 

 

جدول 1: نتایج برآورد رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی استان آذربایجان غربی

گروههای کالایی

مناطق شهری

مناطق روستایی

β

 

β

 

مسکن و سوخت(ho)

10/0

18117

10/0

5583

خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات(fo)

29/0

32068

38/0

15455

مخارج جاری گروه پوشاک و کفش(cs)

12/0

12856

08/0

4094

بهداشت و درمان     (hd)

12/0

8356

06/0

1846

لوازم، اثاثه و خدمات خانوار    (hi)

19/0

18350

17/0

5458

سایر کالاها و خدمات متفرقه (oth)

17/0

10586

19/0

18118

جمع

1

100333

1

50554

با داشتن پارامترهای برآورد شده و با استفاده از رابطه  می‌توان میزان ریالی حداقل معیشت را در هر سال محاسبه کرد، نتایج این امر برای مناطق شهری و روستایی استان آذربایجان غربی به ترتیب در جداول شماره 2 و 3آورده شده است. بطوریکهمیزان حداقل معیشت برای مناطق شهری استان آذربایجان غربی در دوره مورد بررسی بطور متوسط سالانه16% رشد داشته، مجموع حداقل معاش بطور متوسط 21081405ریال بوده است. در سطح مناطق روستایی استان آذربایجان غربی میزان حداقل معیشت بطور متوسط 15% رشد داشته، مجموع حداقل معاش بطور متوسط 15605617 ریال بوده است، به عبارت دیگر متوسط حداقل معاش در مناطق شهری استان آذربایجان غربی35 درصد بیشتر از مناطق روستایی می‌باشد.

 

جدول2: مخارج حداقل معیشت برای مناطق شهری استان آذربایجان غربی

جمع حداقل معاش سالانه

حداقل معاش

oth

حداقل معاش

hi

حداقل معاش

hd

حداقل معاش

cs

حداقل معاش

fo

حداقل معاش ho

سال

2,923,649

299,355

591,935

168,054

448,532

733,951

681,823

1369

3,404,543

332,301

632,916

205,399

491,385

914,615

827,927

1370

4,160,362

412,313

719,429

317,435

528,524

1,140,446

1,042,215

1371

5,081,144

503,278

856,030

457,479

599,947

1,456,610

1,207,800

1372

6,940,484

741,784

1,215,744

658,210

819,927

2,043,770

1,461,048

1373

10,033,300

1,058,600

1,835,000

835,600

1,285,600

3,206,800

1,811,700

1374

12,493,147

1,321,171

2,208,375

1,139,030

1,734,132

3,635,879

2,454,561

1375

14,698,526

1,560,679

2,395,062

1,405,115

1,954,112

4,256,914

3,126,644

1376

17,057,178

1,650,319

2,558,983

1,713,213

2,048,389

5,307,028

3,779,245

1377

20,347,718

2,073,940

2,891,377

2,170,693

2,142,667

6,481,349

4,587,692

1378

22,884,381

2,369,098

3,287,519

2,693,526

2,325,508

6,978,177

5,230,553

1379

24,608,545

2,621,484

3,401,352

3,057,642

2,499,778

7,271,758

5,756,531

1380

27,995,807

2,935,434

3,615,360

3,449,768

2,496,921

8,660,618

6,837,706

1381

31,987,478

3,291,200

3,911,328

3,991,274

2,631,195

9,902,689

8,259,794

1382

35,701,994

3,739,325

4,325,682

4,434,749

2,822,606

10,726,972

9,652,660

1383

41,277,114

4,140,972

5,036,005

5,545,770

3,059,728

12,166,644

11,327,995

1384

46,802,107

4,845,473

5,527,767

6,166,635

3,288,279

13,882,960

13,090,994

1385

51,067,804

1,629,323

6,310,943

7,132,943

3,728,240

16,779,242

15,487,113

1386

ماخذ: محاسبات محقق

جدول3: مخارج حداقل معیشت برای مناطق روستایی استان آذرغربی

جمع حداقل معاش سالانه

حداقل معاش

oth

حداقل معاش

hi

حداقل معاش

hd

حداقل معاش

cs

حداقل معاش

fo

حداقل معاش

ho

سال

2،433،218

801،787

399،432

102،266

174،821

809،478

145،435

1369

2،512،029

843،618

389،323

107،504

202،899

812،210

156،474

1370

2،922،633

1،021،171

400،298

134،189

232،448

936،141

198،386

1371

3،631،014

1،298،367

449،253

139،865

275،034

1،122،891

345،606

1372

4،358،892

1،562،065

511،926

163،658

345،162

1،355،048

421،033

1373

5،055،400

1،811،800

545،800

184،600

409،400

1،545،500

558،300

1374

6،976،677

2،463،069

719،199

283،240

663،761

1،996،753

850،655

1375

8،330،569

2،928،824

823،355

368،770

832،366

2،266،182

1،111،072

1376

10،487،686

3،514،502

973،479

491،694

1،024،227

3،001،741

1،482،044

1377

13،588،670

4،695،653

1،162،007

737،540

1،272،289

3،629،859

2،091،322

1378

16،059،248

5،544،854

1،347،044

990،479

1،500،003

4،213،347

2،463،522

1379

17،797،986

6،188،121

1،472،147

1،119،017

1،761،631

4،504،265

2،752،806

1380

20،017،832

6،672،803

1،589،104

1،278،876

1،852،232

5،372،059

3،252،758

1381

22،588،112

7،336،621

1،737،907

1،461،619

2،072،841

5،996،526

3،982،598

1382

25،443،140

8،343،590

1،935،751

1،628،188

2،325،255

6،610،694

4،599،660

1383

29،149،823

9،028،787

2،297،845

1،995،047

2،763،530

7،408،069

5،656،546

1384

33،272،060

10،446،178

2،544،156

2،391،498

3،059،888

8،767،200

6،063،140

1385

38،276،107

11،366،822

2،904،613

2،766،245

3،469،290

10،596،225

7،172،912

1386

ماخذ: محاسبات محقق

 

نتایج مربوط به برآورد رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی کشور که در جدول 4 آورده شده، حاکی از آن است که در سطح مناطق شهری کشور بیشترین  مربوط به گروه سایر بوده، بطوریکه مناطق شهری کشور پس از برآورد حداقل معاش خود، 27% از مخارج خود را صرف گروه سایر کالاها و خدمات متفرقه می‌کنند، درحالیکه در مناطق روستایی کشور بیشترین  مربوط به گروه "خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات" بوده، بطوریکه مناطق روستایی کشور پس از برآورد حداقل معاش خود، 34% از مخارج خود را صرف گروه سایر کالاها و خدمات متفرقه می‌کنند.

 

جدول 4: نتایج مربوط به برآورد رفتار مصرفی خانوارهای شهری و روستایی کشور

گروههای کالایی

مناطق شهری

مناطق روستایی

β

 

β

 

مسکن و سوخت(ho)

17/0

16019

12/0

8255

خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات(fo)

25/0

18612

34/0

11638

مخارج جاری گروه پوشاک و کفش(cs)

12/0

8245

05/0

5324

بهداشت و درمان     (hd)

11/0

2498

05/0

1577

لوازم، اثاثه و خدمات خانوار    (hi)

06/0

14837

09/0

9780

سایر کالاها و خدمات متفرقه (oth)

27/0

21760

33/0

13883

جمع

00/1

81971

00/1

50457

 

با استفاده از رابطه میزان حداقل معاش در مناطق شهری و روستایی کشور در جداول5و6 آورده شده است. میزان حداقل معیشت برای مناطق شهری کشور در دوره مورد بررسی بطور متوسط سالانه به میزان 16% رشد داشته و برای مناطق روستایی کشور به میزان 15% رشد داشته است. مجموع حداقل معاش برای مناطق شهری کشور بطور متوسط در دوره مورد بررسی به میزان 17810813 ریال بوده و برای مناطق روستایی کشور حداقل معاش برابر14846866 ریال بوده است.

مقایسه متوسط مجموع مخارج خانوهای روستایی استان آذربایجان غربی و خانوارهای روستایی کشور، نشان دهنده آن است که متوسط مجموع مخارج حداقل معاش خانوارهای روستایی استان آذربایجان غربی بیشتر از متوسط مجموع مخارج حداقل معاش خانوارهای روستایی کشورمی باشد، هم